سه نوع مسئولیتسه چشمه در جان انسان و در کالبد جامعهی انسانی میجوشد که هر سه در منظومهی «مسئولیت» جای میگیرند:١. مسئولیت اخلاقی:چشمهایست که از وجدان میجوشد و در اقلیم اخلاق روان میگردد.٢. مسئولیت قانونی:رودیست که در بستر قانون جریان دارد و به دو شاخهی مدنی و کیفری تقسیم میشود.