قسمت دوم:تنگه هرمز؛ مهمترین اهرم تهراندر میان ابزارهای باقیمانده ایران، تنگه هرمز جایگاهی متفاوت دارد.ایران در برابر برتری هوایی و توان حمله دوربرد آمریکا و اسرائیل، از نظر ساختار متعارف نظامی در موقعیت برابر قرار ندارد؛ اما تهران همچنان میتواند با ایجاد اختلال در جریان انرژی، بخشی از هزینه
جنگ را از مرزهای ایران خارج کرده و به اقتصاد منطقه و جهان منتقل کند.اهمیت هرمز دقیقاً در همین نقطه است.با این حال، هرمز یک شمشیر دو لبه است. هرچه اختلال در این مسیر طولانیتر شود، فشار بر آمریکا، کشورهای عربی و اقتصاد جهانی افزایش پیدا میکند؛ اما همزمان فشار بر اقتصاد ایران نیز تشدید میشود.
صادرات نفت، واردات کالا، دسترسی به ارز و بخش قابل توجهی از تجارت خارجی ایران به ثبات مسیرهای دریایی وابسته است.بنابراین هرمز به احتمال زیاد به جای آنکه ابزار پیروزی نهایی تهران باشد، به مهمترین برگ مذاکره ایران تبدیل خواهد شد.تهران میتواند از هرمز برای افزایش هزینههای آمریکا و متحدانش استفاده
کند، اما حفظ یک بحران طولانیمدت در این مسیر، برای خود ایران نیز هزینهای فزاینده خواهد داشت.چین و روسیه؛ حمایت از تهران بدون ورود مستقیم به جنگ با واشنگتنیکی از خطاهای رایج در تحلیل جنگ، تلقی چین و روسیه به عنوان متحدانی است که در صورت تشدید درگیری، مستقیماً وارد جنگ با آمریکا خواهند شد.
چنین سناریویی در شرایط فعلی احتمال بالایی ندارد.چین خواهان بقای ایران، دسترسی به انرژی و جلوگیری از گسترش بیش از حد نفوذ آمریکا در منطقه است؛ اما منافع پکن ایجاب نمیکند که برای تهران وارد جنگ مستقیم با واشنگتن شود.روسیه نیز از تضعیف موقعیت آمریکا در خاورمیانه سود میبرد و میتواند در حوزههای
مختلف به ایران کمک کند، اما ورود مستقیم مسکو به جنگ با واشنگتن هزینهای بسیار فراتر از منافع احتمالی آن خواهد داشت.بنابراین نقش چین و روسیه بیشتر در این چارچوب قابل فهم است:کمک به تهران برای جلوگیری از شکست، نه جنگیدن به جای تهران.این تفاوت در محاسبات آینده جنگ اهمیت بسیار زیادی دارد.
ایران احتمالاً در سالهای آینده وابستگی بیشتری به چین و روسیه پیدا خواهد کرد، اما این روابط نمیتواند بهطور کامل جایگزین یک توافق سیاسی با آمریکا برای پایان دادن به جنگ شود.اسرائیل خواهان تضعیف بلندمدت ایران است؛ اما منافع اسرائیل و آمریکا الزاماً در تمام مراحل یکسان نیستاسرائیل بیشترین انگیزه
را برای تداوم فشار بر ایران دارد. از نگاه تلآویو، حتی ایرانِ تضعیفشدهای که همچنان توان موشکی، هستهای و شبکه منطقهای خود را حفظ کند، در بلندمدت تهدید محسوب میشود.اما منافع اسرائیل و آمریکا الزاماً در تمام مراحل جنگ یکسان نیست.ادامه دارد...
15:44 - 23 August 2026