تحلیل «معرفت نفس» در آیه 105 سوره مائده از دیدگاه علامه طباطبایی(ره) و آیتالله جوادی آملی
مرحوم علامه طباطبایی در ذیل آیه 105 سوره مبارکه مائده، بحث مستوفایی درباره معرفت حضوری نفس مطرح میکند. استاد جوادی آملی نیز بهمناسبت آیه کریمه «یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا عَلَیکمْ أَنْفُسَکمْ» بحث معرفت شهودی نفس را بهتفصیل مورد تحلیل قرار میدهد.در رهیافتی تطبیقی برای نویسنده آشکار شد که دیدگاه استاد جوادی آملی در عین اشتراک و شباهت با دیدگاه علامه طباطبایی، دارای ویژگیها و امتیازات خاصی است که جزء نوآوریهای ایشان بهشمار میآید. این امتیازات و ابداعات عبارتاند از:تفکیک میان راه «معرفت نفس» از راه «معرفت الله بالله»، درحالیکه علامه طباطبایی این دو راه را یکی میدانند. 2. تفکیک میان «صراط بالقوه» و «صراط بالفعل» در باب معرفت نفس. 3. تطبیق و اجراییکردن ارکان ششگانه «حرکت» در سیر جوهری و ذاتی نفس بهسوی خودآگاهی. 4. تبیین اتحاد سالک و مسلک در معرفت نفس و تحلیل آن در قالب اتحاد بایع و مبیع، ثمن و مثمن، کاتب و مکتوب و کتاب. 5. بهرهبرداری از روایات معصومان درجهت ارائه راهکارهای سلوکی برای رهروان طریق معرفت نفس.در پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی ـ تطبیقی نخست دیدگاه علامه طباطبایی درباره معرفت شهودی نفس کاویده میشود، سپس امتیازات و نوآوریهای استاد جوادی آملی دراینباره مورد بازپژوهی قرار خواهد گرفت.