✓ وقتی قواعد کنار گذاشته می‌شوند، راه برای سوءاستفاده از استثناها باز می‌گردد. در این حالت، یک فرد یا جریان می‌تواند با تکیه بر یک فقره استثنایی در قرآن، یک روایت خاص، یا یک جمله از امام جامعه، موضع باطل خود را توجیه کند و آن را حق جلوه دهد. چنان‌که استاد صفایی حائری می‌گوید: «حقی را مطرح می‌کنید که باطل به بهترین وجه از آن بهره‌برداری می‌کند.»✓ در واقع، فقدان نگاه قاعده‌محور، بزرگ‌ترین امکان را برای تحریف نرم و ناآشکار فراهم می‌کند؛ تحریفی که نه از بیرون، بلکه از دل استنادهای دینی سربرمی‌آورد.✓ اگر جامعه و نظام حکمرانی بر اساس قواعد عقلی و شرعی استخراج‌شده از منابع معتبر بنا شود، می‌توان به آینده‌ای یکپارچه، قابل اتکا و پیش‌رونده امیدوار بود؛ اما اگر استثناها مبنای عمل قرار گیرند، نه‌تنها مسیر غلط طی خواهد شد، بلکه زمینه برای بهره‌کشی، انحراف و تحریف گسترده فراهم می‌شود.✓ بنابراین، مأموریت امروز نخبگان، پژوهشگران و نیروهای فعال اجتماعی و دینی، استخراج قواعد و طراحی سازوکارهای اجتماعی بر اساس آن‌ها است. بدون این ریل‌گذاری معرفتی، جامعه نه به بلوغ می‌رسد و نه به انسجام؛ بلکه به مجموعه‌ای پراکنده، احساسی و غیرسیستمی تبدیل می‌شود.✓ اجازه ندهیم استثناها بر سر قواعد سایه بیندازند. هم در فهم دین، هم در اندیشه‌ی سیاسی و هم در طراحی جامعه، باید «قاعده» را چراغ راه و «استثناء» را در جایگاه واقعی‌اش نگاه داریم.📗 گزیده‌ای از جلسه نود و یکم کرسی(۴)🎞 ویدئو کامل:aparat.com/v/odc83dd
42 MB
18:37 - 8 May 2026