طوری که امیلیو آگینالدو رهبر استقلالطلبان فیلیپین و اولین رئیسجمهور دولت نوپا، سالها بعد ابراز پشیمانی میکرد و اسپانیا را «مام میهن» madre patria مینامید، کمی مثل بولیوار که آخر عمری که حوزه اسپانیایی آمریکا هزارتکه شده بود و غرق در بدهی به انگلیس مینوشت کار ما بیهوده بوده مثل شخم زدن دریا.
