اجبار عملی در اسلام و مسیحیتحضرت عیسی در انجیل تحریف شده متی چنین تعلیم میدهد:
اگر چشمی که برایت اینقدر عزیز است باعث میشود گناه کنی، آن را از حدقه درآور و دور افکن. بهتر است بدنت ناقص باشد،تا این که تمام وجودت به جهنم بیفتد. و اگر دست راستت باعث میشود گناه کنی، آن را ببر و دور بینداز. بهتر است یک دست داشته باشی، تا اینکه با دو دست به جهنم برویمنبع:انجیل متی،باب۵،بند۲۹_۳۰
لیکن شهید مرتضی مطهری در این خصوص در کتاب خود مینویسد:در کتب اخلاقی گاهی از دستهای از قدما یاد میکنند که برای آنکه زیاد حرف نزنند و سخن لغو یا حرام به زبان نیاورند، سنگریزه در دهان خود میگذاشتند که نتوانند حرف بزنند، یعنی اجبار عملی برای خود درست میکردند.
معمولاً دیده میشود که از این طرز عمل به عنوان نمونه کامل تقوا نام برده میشود، در صورتی که اجبار عملی به وجود آوردن برای پرهیز از گناه و آنگاه ترک کردن گناه کمالی محسوب نمیشود.
اگر توفیق چنین کاری پیدا کنیم و از این راه مرتکب گناه نشویم البته از گناه پرهیز کردهایم اما نفس ما همان اژدهاست که بوده است، فقط از غم بیآلتی افسرده است. آن وقت کمال محسوب میشود که انسان بدون اجبار عملی و با داشتن اسباب و آلات کار، از گناه و معصیت پرهیز کند.
منبع:استاد مطهری، ده گفتار، ص26
23:39 - 20 September 2026