احیای دریاچهای که به دلیل کمکاری (احمال کاری) خشک شده، یک فرآیند پیچیده اما ممکن است که نیازمند اراده سیاسی، مشارکت جامعه و برنامه ریزی بلندمدت دارد. در بسیاری از موارد، خشک شدن دریاچهها ناشی از مدیریت نادرست منابع آب است.برای احیای چنین دریاچهای، باید یک استراتژی چندوجهی را دنبال کرد:
۱. تشخیص دقیق علل خشک شدن (عوامل اصلی)· آببرداری بیش از حد از منابع ورودی: مهمترین عامل است. باید بررسی کرد که آیا آب رودخانههای منتهی به دریاچه یا آبهای زیرزمینی برای مصارف کشاورزی، صنعتی و شربی بیش از حد برداشت شده است.· احداث سدهای بیرویه: سدهایی که روی رودخانههای تغذیهکننده دریاچه
ساخته شدهاند، جریان آب را قطع میکنند.· فقدان برنامهریزی جامع آب در حوضه آبریز: نبود یک نهاد مدیریت یکپارچه برای کل حوضه آبریز.· تغییر اقلیم و کاهش بارندگی: که ممکن است تشدیدکننده مشکل باشد.· کمکاری و بیتوجهی نهادهای مسئول: همان "احمال کاری" که شما به آن اشاره کردید.۲. راهکارهای فنی و مدیریتی
برای احیاالف) مدیریت منابع آب در حوضه آبریز (مهمترین قدم)· تدوین و اجرای سند تخصیص آب: باید برای کل حوضه آبریز دریاچه، سندی قانونی تهیه شود که مشخص کند چه مقدار از آب باید به دریاچه اختصاص یابد تا سطح اکولوژیک آن حفظ شود. این آب، "حقابه محیط زیستی" نام دارد.·بازنگری در الگوی کشت:کشاورزی معمولاً
بزرگترین مصرفکننده آب است. باید با آموزش کشاورزان و ارائه incentives (مشوقها)، به سمت کشت محصولات کمآببر و استفاده از روشهای آبیاری مدرن (مثل قطرهای) حرکت کرد.· مدیریت سدها: بایدآبهای پشت سدها به میزانی که در"سند تخصیص آب" مشخص شده، به سمت دریاچه رهاسازی شود.·کنترل برداشت از چاههای غیرمجاز:
بسیاری از چاههای اطراف دریاچه، آب زیرزمینی که منبع تغذیه دریاچه است را میمکند. این چاهها باید مسدود شوند.· افزایش راندمان آبیاری در شبکههای انتقال آب: نشتگیری کانالها و لولهها برای هدر نرفتن آب.ب) انتقال آب از حوضههای دیگر (راهکاری پرهزینه و آخرین راهکار)· در برخی موارد خاص (
مانند دریاچه ارومیه)، انتقال آب از حوضههای آبریز مجاور (مثلاً از طریق تونل یا کانال) میتواند در نظر گرفته شود. اما این روش بسیار پرهزینه است و ممکن است تبعات اکولوژیک برای حوضه مبدأ داشته باشد. تنها در شرایط بسیار بحرانی و پس از مطالعات دقیق باید انجام شود.ج) تصفیه و بازچرخانی آب
· استفاده از پسابهای تصفیهشده شهرها و صنایع اطراف برای رهاسازی در دریاچه یا برای مصارف کشاورزی تا از آب شیرین برای دریاچه استفاده شود.د)اقدامات زیستمحیطی در کف دریاچه·وقتی دریاچه خشک میشود،کف آن پوشیده از نمک و مواد شیمیایی میشود که با وزش باد تبدیل به کانون گرد و غبار میشوند. برای احیا:/۱
10:52 - 16 September 2025