پنجره فرصت پیشنصب نرمافزارهای ایرانی در گوشیهای وارداتیوابستگی به مدل بازصادرات از امارات موجب شده است ایران عملاً در جایگاه یک خریدار منفعل قرار گیرد.
محمد مهدی الهیاری - کارشناس سیاستگذاری علم و فناوری؛ ایران به دلیل محدودیتهای ناشی از تحریم، امارات را به عنوان هاب اصلی تأمین تجهیزات هوشمند از جمله گوشیهای موبایل برگزیده است. با این حال، وابستگی به مدل بازصادرات از امارات موجب شده است ایران عملاً در جایگاه یک خریدار منفعل قرار گیرد و دستگاههای وارداتی با پیکربندی نرمافزاری از پیش تعیینشده و بدون امکان اعمال ملاحظات حاکمیتی کشور وارد بازار میشوند. در چنین شرایطی، سیاستگذار ایرانی عملاً هیچ نقطه مداخلهای در لایه نرمافزاری تلفن همراه ندارد.
جنگ رمضان شکنندگی زنجیره تأمین مبتنی بر امارات را آشکار کرد. اکنون با تغییر احتمالی مبادی واردات و حرکت به سمت واردات مستقیم از کشورهای تولیدکننده یا استفاده از هابهای جدید مانند چین و عمان، شرایط متفاوتی شکل گرفته است.
این تغییر به واردکنندگان و نهادهای حاکمیتی اجازه میدهد مذاکرات خود را از سطح تأمین کالا فراتر برده و الزامات مشخصی را در لایه نرمافزاری دستگاهها مطرح کنند. مهمترین این الزامات، پیشنصب یا معرفی کنترلشده نرمافزارهای بومی بر روی تلفنهای همراه وارداتی است.
بیشک تلفن همراه یکی از مهمترین دروازههای دسترسی به خدمات دیجیتال محسوب میشود. مطالعات نشان دادهاند که نرمافزارهای پیشنصبشده از مزیت قابل توجهی در جذب کاربر برخوردارند و بخش مهمی از رفتار کاربران در استفاده از خدمات دیجیتال تحت تأثیر گزینههای پیشفرض قرار میگیرد.
به همین دلیل بسیاری از کشورها تلاش کردهاند از نقطه ورود دستگاه به بازار برای تقویت اکوسیستم نرمافزاری داخلی خود استفاده کنند. بر همین اساس، تغییر مسیر واردات تلفن همراه در ایران باید به عنوان یک فرصت برای بازتعریف رابطه کشور با تولیدکنندگان خارجی تلقی شود.
17:06 - 13 June 2026