نقد شیخ علی مهدیان بر یادداشت اخیر استاد عشایریسلام استاد بزرگوار بی ادبی میکنم، عذرخواهم استدلال متن بر پایه تزاحم "وجوب نهی از منکر" با "وجوب دفاع از ولایت" استوار شده. به این ترتیب که امتثال یکی مانع از امتثال دیگری است. اما اولا وجوب "نهی از منکر" به گونه ای است که قابل ترک کردن نیست.
نحوه تشریع آن و مراتب مختلف آن به نحوی است که مشخص است از منظر شارع بنای بر رها کردن آن در هیچ شرایطی نیست. وجوب دفاع از ولایت نیز واجبی است که قابل ترک کردن نیست. واجباتی مثل وجوب اقامه توحید و یا نصرت ولی و خلیفه الله اساسا قابل ترک نیستند در هیچ شرایطی و بلکه به نحو اشعاع بر هر حکم دیگری سایه
انداخته و حاکمند. پس اساسا ورود از ناحیه تزاحم و در نهایت ترک یکی به نحو اهم و مهم قابل تصور نیست. حداقلی ترین سطح نهی از منکر در ناحیه انزجار قلبی است که خود قابل توصیه و آثار فردی و اجتماعی است و با واجب دیگر تزاحمی هم ندارد. ثانیا شما بهتر میدانید که تزاحم زمانی محقق میشود که مندوحه وجود
نداشته باشد. عنوان نهی از منکر در سطح ابراز و اظهار با زبان و عمل، مصادیق مختلف دارد و میتواند داشته باشد، ما باید اثبات کنیم که تمام مصادیق آن با امر حضور در خیابان که فرض ما این است که در این زمان مصداق و مقدمه قطعی غیر قابل انکار نصرت ولایت است، قابل جمع نیستند، حال آنکه این طور نیست. نهی از منکر
زبانی و عملی میتواند به گونه ای باشد که حضور در خیابان را تضعیف نکند بلکه باعث تقویت آن و بلکه تقویت انسجام اجتماعی هم باشد. باید مصادیق آن را طراحی و معرفی نمود. اصل مساله اینجا است و ورود و خروج این متن محترم ، صورت مساله را پاک میکند. باید اثبات کنید تمام مصادیق نهی از منکر زبانی و ابرازی با حضور
در خیابان جمع نمیشود. این مسلم نیست به هیچ وجه. بله ما میتوانیم بگوییم نهی از منکری که باعث تضعیف حضور در خیابان و وحدت اجتماعی باشد ممنوع شرعی است از باب اجتماع امر و نهی. پس راهی باید یافت که این تضعیف انجام نشود. اینکه در انتها فرموده اید مگر اینکه کسی بتواند ... یعنی بحث اساسا ذیل باب تزاحم
قرار نمیگیرد. ثالثا ممکن است متن در صدد این نکته بوده که اساسا نوعا نهی از منکرهای عادی زبانی ما باعث کم شدن حضور در خیابان و وحدت اجتماعی میشود. اگر این دغدغه وجود دارد که درست هم هست اولا به لحاظ فقهی این بحث همانطور که عرض شد، ذیل اجتماع امر ونهی قرار میگیرد و باید بگوییم اکثر نهی از منکرها نوعا
امروز حرامند. نه اینکه وجوب نهی از منکر منجزیت یا فعلیت نداشته باشد یا باید رها شود. چنانکه گذشت و ثمره اش در این است که همه در پی پیدا کردن راه درست خواهند رفت و ایده های مختلف و موثری یافته خواهد شد. و در مرحله دوم نیز این طرح بحث، اثبات میکند وجوب تلاش نخبگان و پیشروان اجتماعی برای طراحی و ترویج
19:48 - 2 April 2026



1 Reply

Profile picture of ‌علی مهدیان‌
@alimahdiyan2 April 2026
روش درست نهی از منکر در این زمان، چه در بحث حجاب چه هر منکر دیگری.خصوصا که اساسا مقوله کشف حجاب خودش یک منکر مهم سیاسی و مدد عملی به طاغوت و طرح طاغوت است چنانکه قائد شهید ما تبیین فرموده بود و حتما مطلعید. لذا جلوگیری از طرح دشمن و مدد به ولایت خودش یکی از مصادیق روشنش نهی از منکری به نام کشف حجاب