تاریخ آغاز و انجامی مشخص و صیرورتی قانونمند دارد. تاریخ در عین حال که دارای سیری ایجابی است، با اختیار انسان نیز منافات ندارد. نه اینچنین است که قهرمانان یکهتاز عرصۀ تاریخ باشند و نه آنچنان است که جبر تاریخ برای انسان محلی از اختیار باقی نگذارد./۱#سیدمرتضی_آوینی 22:50 - 7 May 2023
تاریخ زندگی ما انسانها بر کرۀ ارض جزئی از صیرورت کلی عالم خلقت است و بهراستی چگونه میتوان پنداشت که ما انسانها در عین حال که جزئی بسیار کوچک از نظام کلی عالم وجود هستیم، از نظم کلی و سنن آن تبعیت نکنیم و غایاتی جداگانه داشته باشیم؟/۲#سیدمرتضی_آوینی
