📌 بررسی روایات نهی از قیام در عصر غیبت (قسمت سوم)🔸️ حدیث اولكُلُّ رَايَةٍ تُرْفَعُ قَبْلَ قِيَامِ الْقَائِمِ فَصَاحِبُهَا طَاغُوتٌ يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل(کافی ج ۸ ص ۲۹۵)این روایت که از جمله اصلیترین روایات مورد استناد قائلان به تعطیل حکومت در عصر غیبت است در کافی
نقل شده است. سند آن به لحاظ دستهبندیهای چهارگانه معروف، صحیح تلقی میشود. قریب به این روایت در دیگر کتب مانند غیبت نعمانی نیز ذکر شده است(الغیبة: ص ۱۱۴) قائلان به تعطیل حکومت بر اساس ظاهر این روایات معتقدند هر پرچمی که قبل از ظهور حضرت مهدی برافراشته شود به طاغوت دعوت میکند و صاحبان آن ظالم و
نامشروع هستند. لذا قیام علیه ظالمان و حکومتهای جور و طاغوت، حرام است. از این رو هر حکومت طاغوتی که در عصر غیبت بر سر کار است و بر مردم ظلم و ستم میکند باید تحمل شود و از قیام و شورش علیه آن خودداری گردد. تحلیل و بررسی:اولاً مرحوم کلینی در کنار روایت مورد اشاره روایت دیگری مشابه آن نقل
کرده که طاغوت بودن پرچم برافراشته شده قبل از ظهور، مقید به قید ضلالت شده است(کافی ج ۸ ص ۲۹۷) از این رو لازم است مطلق، حمل بر مقید شود. نتیجه آنکه روایات مورد استناد منکران جواز قیام در زمان غیبت بر این دلالت میکند که اگر قیام در زمان غیبت دعوت به ضلالت و گمراهی باشد مذموم است و اگر قیام به حق و
دعوت به هدایت و بندگی خدا و احیای معالم و معارف اسلام باشد مانعی ندارد.اشکال میشود که روایت ابوبصیر از امام صادق با لفظ کل بیان شده است و امام هیچ قیدی نیاوردهاند. بنابراین اطلاق منعقد است و تقید آن روایت، جایز نیست. به تعبیر دیگر ظاهر فرمایش امام همه قیامها را در بر میگیرد چه دعوت به حق شده
باشد یا دعوت به باطل کرده باشند.پاسخ این اشکال آن است که در زمان امام باقر و امام صادق(ع) قیامهای متعددی صورت میگرفت که نتیجهای نداشت و شکست میخورد. این قیامها با اینکه به اسم ائمه بود ولی منجر به هدر رفتن خون شیعیان میشد. بنابراین محتمل است که امامین باقر و صادق، روایات مورد بحث را
در مقام رد قیامهایی که در آن زمان اتفاق میافتاد بیان کرده باشند و به عبارت دیگر تمام این روایات، قضیه خارجیه است. اینکه امام بیمقدمه و برای بیان یک حکم کلی، این روایت را فرموده باشد بسیار بعید است. اساساً اغلب روایات تاریخی، ناظر به حوادث زمان خود و مصداق قضایای خارجیه و شخصیه هستند و نه حکم
کلی مطلق شارع. شاهدش آنست که از امام کاظم به بعد هیچ روایتی در مذمت قیام قبل از ظهور حضرت مهدی نداریم. این قرینه مهم نشان میدهد این مذمتها ناظر به قیامهایی است که به نوعی دعوی مهدویت داشتند.پاسخ دومی که به این قبیل روایات میتوان داد آن است که عالمان شیعه در طول تاریخ در عین اینکه
قائل به ولایت فقیه و حق تشکیل حکومت برای فقها و قیام برای انجام امر به معروف و نهی از منکر و مقابله با ظالمان بودند این روایات را در تعارض با آن عقیده و اندیشه نمیدیدند و هرگز در بحث از ولایت فقیه، متعرض این روایات نشدند در حالی که این روایات در کتب معتبر شیعه وارد شده و در دسترس علما بوده.
لذا هیچ فقیهی، این روایات را متضمن حرمت قیام برای تشکیل حکومت و مبارزه با ظلم ندیده است.پاسخ سوم آن است که محدثان شیعه نیز این روایات را در بابهای حدیثی خاصی دستهبندی کردهاند که گواه آن است که آنها نیز از این روایات نهی از پیوستن به کسانی را برداشت کردهاند که ادعای امامت داشته
باشند به عنوان مثال نعمانی این روایات را در بابی با عنوان ما روي فيمن ادعى الإمامة و من زعم أنه إمام و ليس بإمام و أن كل راية ترفع قبل قيام القائم فصاحبها طاغوت دستهبندی کرده است و مجلسی نیز عنوان باب این احادیث را چنین انتخاب کرده: عقاب من ادعى الإمامة بغير حق أو رفع راية جور أو أطاع إماما جائرا
(بحارالانوار ج ۲۵ ص ۱۱۰) این دو نمونه به وضوح نشان از آن دارد که عالمان و حدیثشناسان، مدلول این روایات را درباره مدعیان امامت دانستهاند و نه کسانی که برای مبارزه با ظلم و جور قیام کنند.
لذا واضح است که در تشکیل حکومت اسلامی بر مبنای ولایت فقیه هیچکس ادعای امامت یا عصمت یا نص بر فقها را ندارد و فقها، ولایت خویش را در طول امام معصوم میدانند.
💡نتیجه آنکه: روایات ناهی از قیام در عصر غیبت، ناظر به قضایای زمان امام بوده و نه حکم ابدی شارع درباره قیام و مبارزه با ظلم. ضمن اینکه از آنجا که تقیه در مذهب شیعه، یکی از اصول اساسی اعتقادی آنهاست، و ائمه اهلبیت همواره در معرض اتهام براندازی و شورش علیه حکام بودند لذا قائلین به تعطیل حکومت، باید
ثابت کنند این روایات از روی تقیه و برای دفع اتهام مطالبه حکومت از سوی ائمه صادر نشده است. همانگونه که گاهی برای حفظ جان شیعیانشان، آنها را مذمت و یا حتی لعن میکردند مانند آنچه در لعن زراره وارد شده است. این احتمالی بسیار بالاست و بدون نفی آن، تمسک به هیچکدام از این روایات ممکن نیست.
#روایات_نهی_از_قیام ✍️صمیمیت
22:31 - 8 March 2025
1 Reposts
724 Views