چقدر قشنگ بود
نبرد پل؛ روزی که ابوعبید ثقفی توسط فیل های جنگی بهمن جادویه کشته شد!
نبرد نهاوند؛روزی که آخرین امید امپراتوری ساسانی فروریخت و مردانشاه و فیروزان دو سردار ایرانی توسط سپاه اعراب کشته شدند!Show this thread
سال ۱۳ هجری بودهنوز چند سال از آغاز یورشهای عرب به سرزمین ساسانی نگذشته بود و در عراق سپاه مسلمانان به فرماندهی ابوعبید بن مسعود ثقفی پیشروی کرده بود و پس از چند درگیری و پیروزیهای نخستین ابوعبید به سوی فرات رفت و در سوی دیگر رود سپاه ساسانی به فرماندهی سپهبد بهمن جادویه در برابرش قرار گرفت!بهمن جادویه یکی از سرداران برجسته ساسانی از جناح پهلویِ اشراف مدائن و وابسته به جناح رستم فرخزاد بود و او پیش از این نیز در جبهه عراق با نیروهای عرب جنگیده بود و این بار نیز رستم او را برای متوقفکردن پیشروی آنان فرستاد و همراه او جالینوس نیز حضور داشتاما این سپاه تنها یک نیروی پیاده معمولی نبود و در میان نیروهای ساسانی فیلهای جنگی حضور داشتند سلاحی که در برابر سوارهنظام عرب اهمیت زیادی داشت زیرا اسبهای عرب به دیدن و نزدیکشدن این حیوانات عظیم عادت نداشتند!بلاذری در گزارشی درباره نبرد میگوید نیروی همراه ذوالحاجب حدود ۴۰۰۰ مردِ زرهپوش داشت و دستکم یک فیل همراه آنان بود و در روایت دیگری از همان گزارش از چندین فیل سخن گفته شده استرود میان دو سپاه قرار داشت و تنها راه عبور پل بود و از همینجا نام نبرد یومالجسر یا روز پل در تاریخ ماند!ابوعبید تصمیم گرفت خودش از رود عبور کند و سپاهش از پل گذشت و وارد ساحل شد اما با عبور از رود مزیت طبیعی خود را نیز از دست داد اکنون سپاه عرب پشت سرش رود فرات را داشت و راه بازگشتش همان پل بود و گزارش های تاریخی اعلام میکنند که بهمن جادویه سپاه عرب را در حالی درگیر کرد که رود پشت سر آنان قرار داشت و همین وضعیت به شکست سنگین آنان انجامید و در این لحظه، اشتباه بزرگ ابوعبید آشکار شد!
اگر سپاه ساسانی حمله میکرد و صفوف عرب را میشکست هزاران سرباز برای عقبنشینی باید خود را به همان پل میرساندندنبرد با شدت آغاز شد و فیلهای سپاه ساسانی وارد میدان شدند و صدای آنها اندازه عظیمشان و حرکتشان در میان صفوف اسبهای عرب را دچار آشفتگی کرد و نیروهای عرب برای نزدیکشدن به فیلها مجبور شدند از تاکتیکهای معمول سوارهنظام فاصله بگیرند!در روایت بلاذری ابوعبید حتی درباره نقطه آسیبپذیر فیل پرسید و به او گفتند که خرطوم آن آسیبپذیر است. ابوعبید به سوی یکی از فیلها حمله کردو همینجا سرنوشت ابو عبید تغییر کرد و فیل با خرطوم خود او را گرفت و بر زمین کوبید و سپس او را زیر پا گرفت و در نهایت ابوعبید بن مسعود ثقفی کشته شد!پس از ابوعبید، فرماندهی به حَکَم بن ابوعبید و سپس جَبْر بن ابوعبید رسید و در نهایت مثنی بن حارثه شیبانی تلاش کرد باقیمانده سپاه را نجات دهد اما میدان دیگر قابل کنترل نبودسپاه ساسانی فشار را بیشتر کرد و فیلها در میان صفوف حرکت میکردند و سوارهنظام و پیادهنظام ساسانی پشت سر آنان وارد درگیری میشدند و در این مرحله نبرد دیگر یک برخورد منظم دو سپاه نبود و سپاه اعراب در حال فروپاشی بودطبری گزارش میکند که پس از کشتهشدن ابوعبید عربها گریختند و هنگامی که به پل رسیدند پل قطع شده بود و در نتیجه گروه زیادی به رود افتادند و در همین آشفتگی حدود ۴۰۰۰ نفر از مسلمانان کشته یا غرق شدند!
در میان عقبنشینی یکی از افراد عرب پل را قطع کرد و هدف احتمالاً جلوگیری از عبور سپاه ساسانی بود اما نتیجه فاجعهبار شد!زیرا همان پلی که قرار بود سپاه ساسانی را متوقف کند اکنون راه نجات سپاه عرب نیز بود و مردانی که خود را به رود رسانده بودند در آب افتادندبرخی غرق شدندبرخی در ازدحام کشته شدندبرخی نیز در حالی که قصد رسیدن به ساحل مقابل را داشتند زیر فشار عقبنشینی و حمله نیروهای ساسانی جان باختند!مثنی بن حارثه و گروهی از جنگجویان عقبدار ایستادند تا زمان کافی برای تعمیر پل و عبور بازماندگان فراهم شود و مثنی خودش نیز زخمی شدسرانجام پل دوباره برقرار شد و حدود ۳۰۰۰ بازمانده توانستند از رود عبور کنند
چرا بهمن جادویه همه آنان را تعقیب نکرد؟اینجا یکی از مهمترین اتفاقات سیاسی جنگ رخ داد و سپاه ساسانی در میدان پیروز شده بود عربها شکست خورده بودند!اما هنگامی که امکان عبور نیروهای ساسانی و ادامه تعقیب وجود داشت خبر شورش و درگیری سیاسی در مدائن به بهمن رسید جناح فیروزان علیه جناح رستم فرخزاد در مدائن برخاسته بود و در نتیجه بهمن نتوانست پیروزی نظامی خود را به یک تعقیب طولانی تبدیل کند و سپاه ساسانی به جای آنکه شکست عربها را تا نابودی کامل نیروهای آنان دنبال کند با بحران داخلی شاهنشاهی مواجه شد!و در نهایت بهمن جادویه مجبور به بازگشت به مدائن شد تا در برابر شورش و اختلاف بایستاد پیروزی بهمن جادویه یکی از بزرگترین پیروزیهای ساسانیان در جنگهای نخستین با سپاه خلافت بود اما خودش چند سال بعد بار دیگر به میدان آمد!در نبرد قادسیه سپهبد بهمن جادویه در مرکز سپاه ساسانی و در کنار رستم فرخزاد جنگید و این بار سرنوشت برعکس شد و قعقاع بن عمرو، که کشتهشدن ابوعبید و مردان نبرد پل را به یاد داشت با بهمن درگیر شد و او را کشت!
23:37 - 29 شهریور 1405
2 Replies
Replying toبه به خسته نباشی برادر.هعی تقوای مختار واقعا ستودنیه که پدر و برادراش توسط ایرانیا کشته شده بودن ولی این براش مهم نبود و با ایرانیا رفیق بود و دوستشون داشت و عرب و عجم رو برابر میدونست
